Isıl işlemli palet ve IPPC damgası.

ISPM-15 nedir

ISPM-15, uluslararası ticarette kullanılan ahşap ambalaj malzemesi için belirlenmiş bir bitki sağlığı standardı. Amacı basit: ahşabın içinde seyahat eden böcek, larva ve mantarların bir ülkeden diğerine taşınmasını engellemek. Bir zararlı türü yeni bir ülkeye girdiğinde orada doğal düşmanı olmadığı için ormanlara ciddi zarar verebiliyor.

Standart palet, sandık, kasa, takoz ve ahşap ambalaj destekleri gibi ürünleri kapsıyor: yükü taşıyan her ahşap parça bu kapsamda.

Isıl işlem tam olarak ne demek

Isıl işlemde ahşap, gövdenin merkezindeki sıcaklık en az 56 santigrat dereceye ulaşacak ve orada en az 30 dakika kalacak şekilde ısıtılıyor. Ölçülen şey yüzey sıcaklığı değil, ahşabın içi. Bu şart sağlandığında ahşabın içindeki canlı organizmalar ölüyor.

Isıl işlem paleti kurutmuyor ya da güçlendirmiyor, amacı yalnızca zararlıyı yok etmek. Yani ısıl işlemli palet daha sağlam bir palet demek değil, kurallara uygun bir palet demek.

Damga nasıl okunur

Damga genelde paletin yan takozlarına, iki tarafa vuruluyor. İçinde şunlar bulunur:

• IPPC amblemi (başak sembolü). Bu semboller taklit edilmemesi gereken resmi işaretlerdir.
• Ülke kodu. Türkiye için TR.
• Üretici ya da işlem tesisinin yetkilendirme numarası.
• İşlem kodu. HT ısıl işlem, DH dielektrik ısıtma, MB metil bromür anlamına gelir.

MB (metil bromür) uygulaması ozon tabakasına etkisi nedeniyle pek çok ülkede terk edildi ya da yasaklandı. Bugün pratikte karşılaşacağınız işaret HT olacaktır.

Damgasız palet gümrükte ne olur

Sonuç gittiğiniz ülkenin uygulamasına göre değişiyor, ama olasılıklar hiçbiri iyi değil:

• Yük gümrükte bekletilir ve süreç uzar.
• Ahşap ambalajın yerinde işlem görmesi ya da değiştirilmesi istenir. Masraf genelde alıcıya çıkar.
• Bazı durumlarda ahşap ambalaj imha edilir.
• Bazı ülkelerde yükün tamamı geri gönderilir.

Yani birkaç lira fark için damgasız palet kullanmak, taşıma bedelinin tamamını riske atmak anlamına geliyor.

Hangi ahşap muaf

Her ahşap ürün bu kapsamda değil. İşlenmiş ahşap ürünler, üretim süreçlerinde zaten ısı, basınç ve tutkal gördükleri için muaf tutuluyor:

• Kontrplak, yonga levha, OSB ve MDF gibi işlenmiş levhalar
• Çok ince ahşap parçalar (genel kabul 6 mm ve altı)
• Tamamen işlenmiş ahşaptan üretilmiş ambalajlar

Buna karşılık masif ahşaptan yapılmış palet, sandık ve takoz kapsamda. Şüpheye düşerseniz kural basit: yük yurt dışına gidiyorsa ve ambalaj masif ahşapsa damga arayın.

İç piyasada gerekli mi

Hayır. ISPM-15 uluslararası sevkiyat için var. Türkiye içinde bir yerden bir yere gidecek yükte ısıl işlem şartı aranmıyor. Bu yüzden iç piyasa sevkiyatınızda ikinci el sağlam palet kullanmak hem uygun hem yeterli.

Karışıklık genelde şurada çıkıyor: aynı firma hem iç piyasaya hem yurt dışına gönderiyor ve depoda iki tür palet karışıyor. İhracata giden paletleri ayrı istiflemek bu sorunu kökten çözüyor.